Op 16 december berichtte het Ministerie van EL&I over een nieuw virus onder herkauwers: het Schmallenbergvirus. Dit virus veroorzaakt o.a. ernstige afwijkingen bij (ongeboren) lammeren en kalveren. Op dit moment lijkt de ziekte géén gevaar te vormen voor de mens. Wel is het belangrijk dat alle houders -dus ook kinderboerderijen- van koeien, schapen en geiten op de hoogte zijn van dit virus en de maatregelen.

De SKBN/VMK zijn op 23 december j.l. aanwezig geweest bij het basisoverleg op het Ministerie waarbij een aantal zaken rondom dit virus toegelicht zijn. Hieronder een samenvatting.

Wat is het Schmallenbergvirus?
Het Schmallenbergvirus is aangetroffen bij schapenlammeren en volwassen runderen. De ziekte is nieuw en het is onbekend waar deze vandaan komt. Wel blijkt uit de eerste onderzoeken dat het virus lijkt op het Akabanevirus, een bekende ziekteverwekker bij herkauwers in Azië en Australië. Het Schmallenbergvirus wordt waarschijnlijk doorgegeven door knutten (een soort insecten). Het lijkt er op dat dieren met name in een bepaalde periode van de dracht gevoelig zijn voor dit virus. Besmetting van onlangs geboren lammeren/kalveren heeft eerder plaatsgevonden.

Symptomen bij schapen en runderen 
Bij schapen kenmerkt het virus zich door aangeboren afwijkingen bij lammeren. De dieren hebben bijvoorbeeld een scheve nek, een waterhoofd en stijve gewrichten. De meeste misvormde schapenlammeren worden doodgeboren. Levendgeboren dieren zijn niet levensvatbaar. De ooien vertonen geen ziekteverschijnselen. Besmette runderen hebben diarree en koorts. Ook geven de dieren minder melk.

Op dit moment is er géén vaccin beschikbaar. Er hoeven geen dieren geruimd te worden.

Risico's voor de volksgezondheid
Volgens de eerste gegevens is de kans op infectie bij mensen zeer onwaarschijnlijk, maar niet helemaal uit te sluiten. Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) raadt aan om de gebruikelijke hygiënemaatregelen te nemen bij contact met dieren. Bijvoorbeeld handen wassen na het aaien. Uit voorzorg wordt mensen die direct contact hebben gehad met dieren met een afwijking, geadviseerd om bij ongewone gezondheidsklachten contact op te nemen met de GGD.

Het RIVM en het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) zijn betrokken bij het vervolgonderzoek naar het virus. Dit is de normale procedure bij nieuwe (virus)infecties.

Meldplicht bij misvormde lammeren en kalveren
Als lammeren of kalveren misvormd worden geboren, bent u als veehouder verplicht om dit te melden bij de nieuwe Voedsel en Waren Autoriteit (NVWA). Dit kan ook via telefoonnummer (045) 546 62 30. De meldplicht geldt ook voor dierenartsen en laboratoria.

Met de informatie wil het ministerie van EL&I een goed beeld krijgen van de omvang en de (geografische) verspreiding van het Schmallenbergvirus. Ook zijn de gegevens belangrijk voor verder onderzoek naar de ziekte.

Maatregelen voor kinderboerderijen
Rond de geboorte van lammeren en kalveren dienen de reguliere hygiënemaatregelen gehanteerd te worden. Denk hierbij aan het verplicht apart aflammeren van geiten en schapen in verband met Q-koorts. Voor bezoekers gelden de reguliere adviezen op het gebied van hygiene, zoals het wassen van de handen na contact met de dieren.

Blijf op de hoogte 

Voor nieuwe ontwikkelingen is het belangrijk om regelmatig de informatie over het Schmallenbergvirus te volgen. Bij relevante ontwikkelingen voor kinderboerderijen houden wij u uiteraard ook op de hoogte.

• Website ministerie EL&I: http://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/dieren/schmallenbergvirus  
• Dossier Schmallenbergvirus website Levende Have: http://www.levendehave.nl/dossier/schmallenbergvirus