Dierhouders die verplicht zijn om hun schapen en geiten te vaccineren, moeten deze vaccinatie ook verplicht registreren. Dat kan alleen voor de dieren die op uw stallijst staan. Vaccinaties van vóór 2010 worden niet geregistreerd. De vaccinatie registreert u in de I&R centrale databank in Mijn dossier op www.minlnv.nl/loket.

Meldtermijn
U registreert de vaccinatie binnen 7 dagen na de vaccinatiedatum. U kunt dit pas vanaf 1 april 2010 doen. Vaccinaties tussen 1 januari en 1 april registreert u vóór 14 april 2010. Meer informatie vindt u in onderstaande folder.

De Algemene Inspectiedienst (AID) van het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit en de Voedsel en Waren Autoriteit (VWA) controleren de komende periode gezamenlijk of kinderboerderijen, zorgboerderijen en dierentuinen hun drachtige schapen en geiten in een aparte stal, zonder toegang voor het publiek, houden. Het afzonderen van de dieren is één van de maatregelen om het risico van besmetting te verminderen voor bezoekers.

Om het contact met publiek te voorkomen, zijn kinderboerderijen sinds eind januari verplicht schapen en geiten vanaf dat zij vier maanden drachtig zijn volledig af te zonderen van het publiek. Deze afzondering geldt tot twee weken nadat de lammetjes geboren zijn. Voor personen die noodzakelijkerwijs bij de dieren moeten kunnen komen, zoals de verzorger of een dierenarts, is een uitzondering gemaakt.

Tijdens hun controles gaan de AID en de VWA na of de kinderboerderijen, zorgboerderijen en dierentuinen hun drachtige schapen en geiten daadwerkelijk buiten bereik van het publiek houden. Ook wordt nagegaan of de houder een kloppende administratie bijhoudt van de dekdatum of inseminatiedatum. Daarnaast moet de houder kunnen aantonen wat de aflammerdatum van de drachtige dieren is. Tot slot wordt bekeken of en hoe men invulling geeft aan het vrijwillige hygiëneprotocol. In dit protocol krijgt de houder adviezen, bijvoorbeeld over het gebruik van mest en strooisel, die bedoeld zijn om de overdracht van Q-koorts van schapen en geiten naar mensen te beperken.

De maatregelen zijn opgenomen in de Regeling tijdelijke maatregelen dierziekten. Niet naleven kan resulteren in een proces-verbaal.

Bron: Algemene Inspectiedienst

Vanaf vandaag wordt er opnieuw begonnen met het vaccineren van geiten en schapen tegen de Q-koorts. Daarmee werd vorig jaar gestopt, omdat de vaccines op waren.

Een van van de nieuwe doses vaccines (in totoaal 1,5 miljoen) is sneller geleverd dan verwacht, waardoor er nu al van start gegaan kan worden met het enten. Als eerste zijn de niet-besmette bedrijven met niet-gevaccineerde dieren aan de beurt. Hierna volgen kinderboerderijen (en andere bedrijven met een publieke functie) en de achtergebleven dieren op besmette bedrijven.

Het ministerie van LNV heeft op 5 maart j.l. een factsheet 'Q-koorts' gepubliceerd. Hierin is een wijziging ten aanzien van Identificatie en Registratie opgenomen. Voor bedrijven met een publieksfunctie (kinderboerderijen, zorgboerderijen, dierentuinen, bedrijven die lammetjesaaidagen organiseren) geldt het volgende:

Verplichte maatregelen:

• Vaccinatieplicht: alle schapen en geiten moeten vóór 1 januari 2011 zijn ingeënt tegen Qkoorts. Voor bedrijven die in 2010 lammetjesaaidagen willen organiseren, geldt dat alle dieren volledig gevaccineerd moeten zijn vóór de lammetjesaaidag. Het aantal gevaccineerde dieren moet worden gemeld aan de GD. Daarnaast moet vaccinatie van ieder dier worden vastgelegd in het I&R systeem. Schapen en geiten die voor het eerst gevaccineerd worden, moeten tweemaal worden ingeënt met een tussenpoos van tenminste 3 weken. Dieren die al eerder gevaccineerd zijn, krijgen één herhalingsvaccinatie. De vaccinatieplicht geldt niet voor dieren die in 2010 geboren worden en ook dit jaar worden afgevoerd naar de slacht. Deze niet-gevaccineerde dieren mogen in de tussentijd niet worden ingezet voor de fok.
• Gescheiden aflammeren: schapen en geiten moeten na vier maanden dracht tot twee weken na het lammeren binnen gehouden worden en worden afgezonderd van bezoekers. Als een kinderboerderij niet de beschikking heeft over een dergelijke ruimte, is het bedrijf verplicht de drachtige geiten en schapen af te laten lammeren op een locatie zonder publieksfunctie. Als op deze locatie ook andere geiten en schapen staan, dan mogen de overgeplaatste dieren na het aflammeren niet meer terugkeren naar de locatie waar ze vandaan kwamen. Het afgezonderd houden van het publiek geldt ook voor de geboren lammetjes.
• Meldplicht: Q-koorts is een aangifteplichtige ziekte. Veehouders, dierenartsen en andere betrokkenen zijn verplicht een verdenking op Q-koorts te melden bij de VWA. Een verdenking van Q-koorts is er in ieder geval bij afwijkende abortusaantallen. Als er een verdenking van Qkoorts gemeld wordt bij de VWA, gaat de VWA onderzoek doen op het bedrijf. Onderdeel van dit onderzoek is een test op de aanwezigheid van de Q-koortsbacterie.

Adviezen:

• In het 'Hygiëneprotocol voor geiten- en schapenbedrijven met een publieke functie' staan adviezen voor kleinschalige bedrijven zoals kinderboerderijen, zorgboerderijen, dierentuinen, en bedrijven met lammetjesaaidagen. De adviezen zijn bedoeld om de risico's van overdracht van Q-koorts van schapen en geiten naar mensen te beperken. Het hygiëneprotocol heeft betrekking op vaccinatie, aflammerperiode, aankoop en fok, mest en strooisel en algemene hygiëne. Het hygiëneprotocol is te vinden op www.minlnv.nl/qkoorts

Bron: Ministerie van LNV

Afgelopen week is bekend geworden dat er meer kinderboerderijen zijn waar de Q-koortsbacterie is aangetoond. In Brunssum is tijdens een steekproef van het VWA (uit onderzoek van vorig jaar) een besmetting naar voren gekomen.

Bezoeken van keuringen en tentoonstellingen
Door het Platform Kleinschalige Geiten- en schapenhouders is vandaag in overleg met SZH een advies uitgebracht over extra preventieve maatregelen tegen Q-koorts bij keuringen en tentoonstellingen van schapen en geiten in 2010. Het advies is tot stand gekomen in overleg met het crisisteam van het ministerie van LNV.

Download hier het advies

Mesthoop doodt Q-koorts
De bacterie die Q-koorts veroorzaakt, Coxiella burnetii, sterft snel af bij de compostering van mest, zo is te lezen op de website van de Gezondheidsdienst voor Dieren (GD). Zij verwachten dit op basis van temperatuurmetingen in de mesthoop.

De temperatuur loopt binnen twee dagen op tot boven de 70 graden Celsius, waarna er vrijwel zeker geen levende Q-koortsbacteriën meer zijn. Bij deze temperatuur overleeft de bacterie niet. Die sterft bij een periode van veertig minuten bij 60 graden Celsius. Uit metingen blijkt dat de temperatuur van de mest in de buitenste lagen van de mesthoop hoger worden dan in de kern. Vermoedelijk heeft dat te maken met de beschikbaarheid van zuurstof in combinatie met de bacterie-activiteit in het composteringsproces. 

In de praktijk zal dit betekenen dat het beste resultaten gerealiseerd kan worden door de mesthoop een aantal keren om te scheppen. Door de mesthoop af te dekken met een net in plaats van met een plastic zeil kan er meer zuurstof bij, wat het proces verbetert. Het onderzoek naar de overleving van de bacterie in mest door het Centraal Veterinair Instituut is nog niet afgerond.

Veelgestelde vragen
Op de website van de SKBN is een kopje 'veelgestelde vragen' toegevoegd. Hierin is (in de meeste gevallen) het antwoord van het ministerie van LNV te vinden op de gestelde vragen.

Kinderboerderij De Höfte is momenteel de enige kinderboerderij waarvan bekend is dat er met Q-koorts besmette dieren lopen. De periode vanaf de 'ontdekking' tot nu nog steeds is een onzekere tijd geweest voor medewerkers van de kinderboerderij. Loes Meijerink, bedrijfsleider van De Höfte heeft een Q-koorts journaal geschreven met daarin de gebeurtenissen, overwegingen, genomen stappen en emoties weer die de Q-koorts op kinderboerderij De Höfte met zich mee heeft genomen. Het geeft weer op welke manier de Q-koorts aan het daglicht is gekomen, hoe medewerkers, publiek en instanties daarop hebben gereageerd en welke stappen zijn ondernomen.

Kinderboerderij De Höfte werd op 15 december in overleg met de gemeente en de GGD gesloten voor publiek. Dit vanwege de Q-koortsbesmetting die al eerder in het jaar geconstateerd werd. Bij 13 geiten werd toen de bacterie aangetroffen. Eén van de besmette geiten is (nog steeds) drachtig. Alle geiten en schapen staan in quarantaine. Hoewel de kinderboerderij inmiddels alweer geopend is voor het publiek, leven er nog steeds veel vragen bij de kinderboerderij. Want hoe nu verder? Zou het publiek nog blijven komen en wat te doen straks met de besmette geiten? Loes zal wekelijks een journaal schrijven waarin de ontwikkelingen van de kinderboerderij te volgen zijn.

Het journaal is te vinden onder het kopje Q-koorts > Q-koorts journaal