Vaccinatie

Vanaf 2010 zijn alle kinderboerderijen verplicht om hun geiten en schapen te vaccineren tegen de Q-koorts. Ook moet de vaccinatie geregistreerd worden. Hieronder is meer informatie over vaccinatie te vinden.

Wie moet er verplicht vaccineren?

In 2010 is vaccinatie tegen Q-koorts verplicht voor alle schapen en geiten die voor de melkproductie worden gehouden. Dus ook op locaties waar minder dan 50 melkschapen en melkgeiten worden gehouden of waar de dieren gehouden worden voor melk voor eigen gebruik. Ook houders van schapen en geiten op kinderboerderijen, dierentuinen en zorgboerderijen zijn in 2010 verplicht hun dieren te vaccineren. Daarnaast moeten de geiten en schapen op opfokbedrijven en de dieren die worden gehouden op bedrijven die lammetjesaaidagen houden, worden gevaccineerd. Dit geldt ook voor de schapen in rondtrekkende kuddes en schapen en geiten in natuurgebieden.

Welke dieren moet ik vaccineren?

Alleen de niet-drachtige geiten en schapen. Zowel de vrouwelijke als de mannelijke dieren. Lammeren worden in het jaar nadat ze geboren zijn gevaccineerd. Van vaccinatieplicht zijn uitgezonderd de lammeren die in hetzelfde jaar dat ze geboren worden, geslacht worden.

Wanneer kan ik vaccineren?

In principe zou er nu al gevaccineerd kunnen worden, want er is nog vaccin beschikbaar voor bedrijven met een publieke functie. Maar de vaccinatiecampagne gaat pas officieel van start op 1 april 2010. De geiten en schapen moeten in elk geval voor 31 december gevaccineerd zijn. Maar beter is natuurlijk om het zo snel mogelijk en in elk geval voor de dekperiode te doen. Drachtige dieren mogen officieel niet gevaccineerd worden, omdat niet bekend is of het vaccin dan goed werkt.

Wat moet ik aan de GD doorgeven?

Veehouders die verplicht zijn hun dieren tegen Q-koorts te laten vaccineren, moeten ook verplicht de vaccinatie registreren. Zij ontvangen in februari een brief van de Gezondheidsdienst voor Dieren (GD). Mensen die wel verplicht zijn om te vaccineren maar die geen brief ontvangen (dit kan voorkomen omdat niet alle groepen volledig in databases staan), moeten zich melden bij de GD. Het formulier hiervoor staat op de website www.capraovis.nl. Dit aanmelden moet voor 1 april 2010.

Voor 1 april moet aan de GD gemeld worden:
• Het aantal gehouden schapen en geiten
• Het aantal schapen en geiten dat in 2008 of 2009 voor het eerst is gevaccineerd
• Het aantal schapen en geiten dat in 2010 voor het eerst gevaccineerd zal worden
• De maanden waarin de houder wenst de dieren te laten vaccineren

Zodra de dieren gevaccineerd zijn moet u dit ook melden. U registreert de vaccinatie binnen 7 dagen na de vaccinatiedatum. U kunt dit pas vanaf 1 april 2010 doen. Vaccinaties tussen 1 januari en 1 april registreert u vóór 14 april 2010. Meer informatie vindt u in onderstaande folder:

Folder: Hoe registreer ik een Q-koortsvaccinatie?

Is er nu wel genoeg vaccin?

In 2009 waren er 400.000 doses vaccin beschikbaar. Dit jaar zijn het er 1.5 miljoen. Hiervan is het grootste deel gereserveerd voor de bedrijven (waaronder kinderboerderijen) die verplicht hun dieren moeten laten vaccineren. Kinderboerderijen, zorgboerderijen en dierentuinen hebben voorrang bij vaccinatie.

Wat kost het vaccineren?

De kosten van het vaccin worden betaald door de overheid. Wel moet de kinderboerderij zelf de kosten betalen voor de dierenarts. De kosten zijn dus afhankelijk van het bedrag dat de dierenarts hiervoor in rekening brengt.

Hoe vaak moeten de dieren ingeënt worden?

Dieren die voor de eerste keer gevaccineerd worden tegen Q-koorts, worden twee keer ge-ent. Tussen de eerste en tweede enting zitten drie weken. Dieren die al eerder ingeënt zijn tegen Q-koorts, hoeven maar één keer per jaar geënt te worden. Laat de dieren wel vaccineren voordatze gedekt worden. Na vaccinatie kunt u het beste enkele weken wachten alvorens de dieren te laten dekken. Per vaccinatie krijgen geiten een dosis van 2 ml en schapen een dosis van 1 ml.

Waarom mogen drachtige dieren niet gevaccineerd worden?

Volgens de bijsluiter van het vaccin mogen drachtige dieren niet gevaccineerd worden. Het vaccin is hiervoor niet geregistreerd. In de praktijk zijn wel drachtige dieren gevaccineerd zonder nadelige gevolgen. Het is echter de verantwoordelijkheid van de eigenaar en dierenarts om van de bijsluiter af te wijken. Daarbij moet de kanttekening geplaatst worden dat het vaccineren van drachtige dieren niet per definitie leidt tot beperken van kans om besmet te raken. Bij een drachtig dier is het beschermend effect van de vaccinatie uitermate gering.

Wie registreert er welke dieren er gevaccineerd zijn?

Het bijhouden van de vaccinatie per dier wordt vanaf 1 april gedaan in de landelijke I&R databank. U registreert de vaccinatie binnen 7 dagen na de vaccinatiedatum. U kunt dit pas vanaf 1 april 2010 doen. Vaccinaties tussen 1 januari en 1 april registreert u vóór 14 april 2010. Link.

Mijn drachtige dieren zijn vorig jaar gevaccineerd, moet ik ze dan nog afzonderen vanaf 4 maanden dracht?

Ja. Ook als u vorig jaar (of voorgaande jaren) uw drachtige dieren hebt laten vaccineren, moeten ze nog steeds afgezonderd worden vanaf 4 maanden dracht tot twee weken na de bevalling. Dit omdat ook gevaccineerde dieren de bacterie kunnen uitscheiden bij de bevalling (of een eventuele abortus).

Als mijn dieren gevaccineerd zijn, kunnen ze dan nog ziek worden?

Gevaccineerde dieren kunnen wel al besmet zijn met Q-koorts, maar het lijkt erop dat de uitscheiding van de bacterie lager is en het aantal abortussen afneemt. De vaccinatie is dus geen garantie dat het dier geheel vrij is van Q-koorts. Vaccinatie kan het dier ook niet genezen. Dit betekent dat u ook bij gevaccineerde dieren ook extra hygiënemaatregelen moeten nemen tijdens het aflammeren, zeker als u in besmet gebied woont.

Kunnen gevaccineerde dieren nog besmet worden met de Q-koorts bacterie?

Als besmette dieren worden gevaccineerd daalt de uitscheiding van bacteriën en wordt de kans op verwerpen (abortus) veel kleiner. Als dieren al besmet zijn op het moment van vaccinatie, raakt het dier de besmetting echter niet kwijt. Het vaccin kan dieren dus niet genezen. Als niet besmette dieren gevaccineerd worden is de kans kleiner dat ze alsnog besmet worden.